این مطالعه با هدف تعیین ارتباط هم آوری با تغییرات طول، وزن و سن کپور معمولی فرم وحشی در تالاب انزلی انجام شد. تعداد 100 نمونه ماهی ماده قبل از تخمریزی با محدوده وزنی 1/285 تا 5483 گرم، طول کل 9/27 تا 1/67 سانتی متر و سن 4 تا 12 سال از تالاب انزلی در سال های 1394 و 1395 صید شدند. سپس یک زیرنمونه تخمک از چند قسمت تخمدان برداشت و هم آوری دسته ای با شمارش تخمک های بزرگ و هم آوری سالانه با شمارش همه تخمک ها (بزرگ، متوسط و کوچک) برآورد شد. نتایج نشان داد هم آوری دسته ای 11312 تا 1280460 با میانگین 3/176651± 6/170977 و هم آوری سالانه 19773 تا 1504448 با میانگین 5/216295± 1/228978 عدد تخمک بود. هم آوری دسته نسبی 39400 تا 286500 با میانگین 62400± 132400 و سالانه نسبی 69400 تا 394300 با میانگین 75200± 185400 عدد تخمک در کیلوگرم وزن بدن محاسبه گردید. ضریب همبستگی پیرسون (r) بین هم آوری دسته 1 با وزن، طول و سن به ترتیب 93/0، 84/0 و 71/0 و بین هم آوری سالانه با وزن، طول و سن به ترتیب 89/0، 81/0 و 72/0 تعیین شد که در همه آن ها همبستگی در سطح 01/0 معنی دار بود. میانگین هم آوری های دسته ای و سالانه با افزایش وزن، طول و سن ماهی به طور منظم و معناداری (05/0P<) افزایش یافت. بررسی حاضر نشان داد که هم آوری کپور تالاب انزلی بیشتر از سواحل گلستان بوده و به عنوان یک شاخص، می تواند تفاوت جمعیت های کپور در سواحل جنوبی دریای خزر را صحه بگذارد.

هدف از انجام این مطالعه تعیین ترکیب شیمیایی و پروفایل اسیدهای چرب بافت عضلانی ماهی کپور دریایی پرورشی و کپور دریایی وحشی بود. آنالیز تقریبی نمونه ها نشان داد که در بین شاخص های مورد مطالعه (پروتئین، چربی، خاکستر و رطوبت) تفاوت معنی داری در بین کپور دریایی پرورشی و کپور دریایی وحشی وجود نداشت (05/0P>). بررسی پروفایل اسید چرب ماهی کپور دریایی وحشی و کپور دریایی پرورشی نشان داد که ترکیب اسید چرب در دو ماهی مورد مطالعه تفاوت معنی داری از نظر گروه ها و نسبت های مختلف اسید چرب داشت. در هر دو ماهی مورد مطالعه پالمتیک اسید (C16: 0) و اولئیک اسید (C18: 1 ω-9 cis) به ترتیب فراوان ترین اسید چرب اشباع و تک غیراشباع بودند. میزان اسیدهای چرب اشباع (SFA)، تک غیراشباع (MUFA) و چندغیراشباع (PUFA) در ماهی کپور دریایی پرورشی به ترتیب 71/26، 57/52 و 68/17درصد و در کپور دریایی وحشی 78/22، 53/40 و 06/25 درصد بود. میزان اولئیک اسید به طور معنی داری در کپور دریایی پرورشی نسبت به کپور دریایی وحشی بیش تر بود (05/0≥ P). فراوان ترین اسیدهای چرب چندغیراشباع (PUFA) در ماهی کپور دریایی در محیط پرورشی لینولئیک اسید (C18: 2 ω-6) و در کپور دریایی در محیط طبیعی دکوزاهگزانوئیک اسید (DHA, C22: 6 ω-3) می باشد. میزان اسیدهای چرب ω-3 در کپور دریایی وحشی (79/15 گرم در 100 گرم لیپید) به طور معنی داری نسبت به کپور دریایی پرورشی (16/6 گرم در 100 گرم لیپید) بالاتر بود (05/0≥ P). نسبت ω-3/ω-6 در ماهی کپور دریایی وحشی 69/1 و در ماهی کپور دریایی پرورشی 76/0 بود. در هر دو ماهی مورد مطالعه نسبت ω-3/ω-6 از مقدار توصیه شده توسط متخصصان تغذیه بیش تر بود. نسبت PUFA/SFA در کپور دریایی وحشی 10/1 و در کپور دریایی پرورشی 66/0 بود. این نسبت برای کپور دریایی وحشی و کپور دریایی پرورشی بیش تر از نسبت توصیه شده (45/0) توسط HMSO است. با توجه به این که نسبت PUFA/SFA و ω-3/ω-6 در ماهی کپور دریایی وحشی و پرورشی از مقادیر توصیه بیش تر بوده است، بنابراین هر دو ماهی مورد مطالعه از نظر منابع شیلاتی و غذایی بسیار ارزشمند است. ولی به جهت بیش تر بودن مقادیر PUFA، ω-3، ω-3/ω-6، PUFA/SFA، EPA+DHA، DHA/EPA در کپور دریایی وحشی ارزش تغذیه ای آن به مراتب نسبت به کپور دریایی پرورشی بالاتر است.

این بررسی در حوضه جنوبی غربی دریای خزر و در مناطق چهارگانه تالاب انزلی بر روی 110 نمونه کپور (نر 29 عدد، ماده 70 عدد و نامشخص 11 عدد) طی فروردین تا شهریور ماه 1380 انجام پذیرفت. نمونه ها با دستگاه صید الکتریکی (الکتروشوکر)، تور پرتابی و دام صید شدند و در آزمایشگاه مورد زیست سنجی قرار گرفت. نتایج نشان داد که از نظر ریخت شناسی، میانگین طول چنگالی کپور وحشی تالاب 363.3±9.61 میلیمتر و وزن آنها 996.9±92.54 گرم بود. سن در این ماهیان 2 تا 11 سال (میانگین 4.9) بود. رابطه نمایی طول چنگالی و وزن بدن در کل ماهیان وحشی و در نر و ماده بترتیب بصورت W=0.000021 Lf2.96، W=0.0000368 Lf2.87 و W=0.0000171 Lf2.99؛ معادله رشد بر تالانفی در کل ماهیان وحشی و در نر و ماده بترتیب بصورت L(t)=990 [1-exp-0.075(t+1.272)]، L(t)=705 [1-exp-0.073(t+4.671)] و L(t)=990 [1-exp-0.08(t+1.506)] می باشد. از نظر رسیدگی جنس نرها 29.29 و ماده ها 71.70 درصد از کل جمعیت را تشکیل می دادند.

مطالعه ساختار وزنی، طولی، سنی، نسبت جنسی، قطر تخمک، هم آوری و فصل تخم ریزی ماهی کپور معمولی باهدف کمک به احیای ذخایر آن صورت گرفت. بدین منظور تعداد 1023 قطعه ماهی از مهر ماه 1394 تا اسفند ماه 1395 به طور ماهانه از تالاب انزلی صید گردید. برای تعیین بالغین مراحل رسیدگی جنسی 3 تا 7 و برای تعیین ماه های تخم ریزی از شاخص گنادی-بدنی و مراحل رسیدگی جنسی استفاده شد. نتایج نشان داد که وزن بدن نرهای بالغ (333 نمونه) 3/54 تا 2264 (3/337±, 6/687) گرم و ماده های بالغ (367 نمونه) 1/226 تا 5483 (2/543±, 7/856) گرم بوده و بین آن ها اختلاف معنی دار مشاهده شد (01/0 P<، 49999 U=). طول کل نرهای بالغ نیز 161 تا 571 (1/63±, 3/369) و ماده های بالغ 260 تا 761 (2/72±, 3/391) میلی متر تعیین گردید که بین آن ها اختلاف معنی دار مشاهده شد (01/0 P<، 52040U=). همچنین طول کل بلوغ جامعه (LM50) ماده ها 352 میلی متر محاسبه گردید. سن در نرها و ماده های بالغ به ترتیب 3 تا 10 و 3 تا 12 سال تعیین شد و شروع سن بلوغ مشترک 3 سالگی تعیین شد. در دو فصل غالب تخم ریزی (بهار و تابستان)، نسبت نرهای بالغ 58/1 برابر ماده های بالغ کاملاً آماده تا پایان تخم ریزی بوده و با نسبت استاندارد تفاوت داشت (01/0 P<، 8/10 X2=). در تخمدان ماهیان بالغ، حداقل 3 دسته تخمک بزرگ، متوسط و کوچک مشاهده شد. میانگین هم آوری مطلق دسته ای 3/176651±, 6/170977 عدد تخمک وهم آوری نسبی 62400±, 132400 عدد تخمک در کیلوگرم وزن ماده محاسبه شد. زمان تخم ریزی کپور در تالاب انزلی از فروردین تا مهر و دمای آب 13 تا 27 درجه سانتی گراد تعیین شد. بررسی حاضر نشان داد که ماهی کپور معمولی در تالاب انزلی تنها تخم ریزی متناوب چندباره در هر فصل تولیدمثل را انتخاب نموده که بازمان تخم ریزی و میزان هم آوری آن که بیشتر از سایر مناطق سواحل جنوبی دریای خزر بود، همخوانی دارد.

میزان چربی کل ماهی کپور معمولی ، 2/13 درصد بود که جزء ماهیان با چربی بالا دسته بندی می شود. این مقاله، ماهی کپور معمولی را فیله نموده و به مدت 5 دقیقه در عصاره آبی استخراج شده از برگ دارواش (Viscum album L.) به روش پرکولاسیون به عنوان آنتی اکسیدان طبیعی به نسبت های 1، 2 و 4 % غوطه ور گردید، پس از آبگیری فیله ها در شرایط آزمایشگاه، در داخل فیلم های نایلونی قرار گرفته و در یخچال (1C±º 4) نگهداری شد. سپس ارزیابی عصاره به لحاظ بازده استخراج، ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی و مهار رادیکال آزاد (DPPH) انجام شد و کیفیت فیله های نگهداری شده در یخچال در فواصل زمانی 0، 4، 8، 12، و 16 روز با آزمون های مقادیر پراکسید (PV)، عدد آنیزیدین (AV)، تیوباربیتوریک اسید (TBA)، اسید های چرب آزاد (FFA) و مقدار توتکس (TOTEX) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج بازده استخراج، ترکیبات فنولی، ترکیبات فلاونوئیدی و مهار رادیکال آزاد، به ترتیب 23/5 درصد، mgGA/g E 4/62، mg QE/g E 71/34 و 2/78 درصد بود همچنین مقادیر PV، TBA، FFA، AV و TOTEX در تیمار 4 درصد عصاره بعنوان بهترین تیمار در روز 16 آزمایش به ترتیب (meq g O2/kg Fat) 42/3، (MDA/kg Fat) 55/1، (OA%) 85/0، 67/4 و 51/11 گزارش شد. با توجه به این نتایج، می توان از عصاره آبی دارواش با غلظت 4 درصد برای تأخیر اکسیداسیون چربی در کپور معمولی پرورشی استفاده نمود.

در این تحقیق ضریب گنادوسوماتیک، الگوی رشد، فاکتور وضعیت و رابطه رگرسیونی طول- وزن در ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio) پرورشی و وحشی به صورت فصلی مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. جهت انجام این تحقیق به طور میانگین 85 ماهی ماده کپور وحشی و پرورشی در فصول مختلف سال (به طور متوسط10 ماهی وحشی و 10 ماهی پرورشی در هر فصل: شهریور، آبان، بهمن، اردیبهشت) تهیه شد. نتایج نشان داد که میزان فاکتور وضعیت در کپور پرورشی بیشتر از ماهی کپور وحشی بود. ضریب گنادوسوماتیک در ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio) وحشی و پرورشی اختلاف معنی داری نشان نداد (P>0.05). تغییرات فصلی ضریب گنادوسوماتیک بین دو گروه معنی دار بود (P<0.05). ضریب همبستگی یا رگرسیونی (طول- وزن) در ماهیان کپور وحشی (w=3.391 L0.78) نسبت به پرورشی (w=2.679 L0.7) بیشتر بوده است (P<0.05). شیب خط برای جمعیت پرورشی و وحشی بترتیب ln w=2.68 ln L-3.738 و ln w=3.391 ln L-5.65 به دست آمد. الگوی رشد در مطالعه حاضر، درکپور وحشی و کپور پرورشی ایزومتریک بوده است. افزایش ضریب گنادوسوماتیک به دست آمده در تحقیق حاضر در ماهی کپور پرورشی و وحشی، از تابستان (شهریور) تا بهار (اردیبهشت) با دوره تولید مثلی طبیعی در ماهی کپور معمولی مطابقت دارد.

برای این پژوهش تعداد 240 قطعه بچه ماهی کپور معمولی (با میانگین وزن 1± 5گرم) در 4 تیمار مختلف شوری 0، 1،3 و 6 گرم در لیتر در سه تکرار (در کیسه های پلاستیکی) به مدت زمان یک ساعت حمل شد. جهت بررسی پارامترهای خونی بچه ماهیان در پایان آزمایش، از نمونه ها به روش قطع ساقه دمی خون گیری صورت گرفت. طبق نتایج حاصل از اندازه گیری برخی پارامترهای بیوشیمیایی سرم خون، میزان پروتئین کل در بین تیمارهای مختلف اختلاف معنی داری را نشان نداد(P>0.05) ولی میزان گلوکز و کورتیزول در تیمارهای شوری کاهش معنی داری را نسبت به شاهد نشان دادند(P≤0.05). نتایج حاصل از اندازه گیری آنزیم های کبدی در میزان آلانین آمینوترانسفراز، آسپارتات آمینوترانسفراز و آلکالین فسفاتاز بین تیمارهای مختلف اختلاف معنی داری را نشان نداد(P>0.05). نتایج حاصل از اندازه گیری برخی فاکتورهای هماتولوژی خون نیز حاکی از عدم اختلاف معنی دار در تعداد گلبول های قرمز و سفید، درصد هماتوکریت و میزان هموگلوبولین در تیمارها بود(P>0.05). به طور کلی می توان گفت در ماهیان حمل شده در تیمار 3 گرم نمک در لیتر شاخص های استرس کمتر مشاهده شد.

هدف از تحقیق حاضر، بررسی شکل بدن و مقایسۀ ریختی بین جمعیتی ماهیان کپور معمولی وحشی (دریایی) و پرورشی با استفاده از روش ریخت سنجی هندسی بود. به این منظور از 65 قطعه ماهی شامل 23 ماهی کپور معمولی وحشی و 42 ماهی کپور معمولی پرورشی نمونه گیری شد. از نمونه ها عکس برداری و 16 لندمارک بر روی تصاویر مشخص شد. به منظور حذف داده های غیرشکلی از مختصات لندمارک های رقومی شده از آنالیز پروکراست استفاده شد. از آزمون های تحلیل مؤلفه های اصلی (PCA) و تحلیل تابع متمایزکننده (DFA) استفاده شد. نتایج نشان داد دو جمعیت ماهیان مولد وحشی و پرورشی با استفاده از آنالیز PCA به طور کامل از یکدیگر تفکیک شدند و سه مؤلفه اول حدود 64.41 درصد کل تغییرات را به خود اختصاص دادند. بر اساس DFA برای ویژگی های ریخت سنجی، افراد به طورصحیح در جمعیت اصلی خود قرار گرفتند. نتایج این بررسی نشان دهنده وجود اختلاف معنی دار در عمق و پهنای بدن ماهیان کپور وحشی و پرورشی با استفاده از روش ریخت سنجی هندسی بود به طوری که ماهیان کپور معمولی پرورشی دارای بدن عمیق تر (مربوط به جابه جایی لندمارک 5 و 12)، بدن پهن¬تر (مربوط به جابجایی لندمارک های 12-11-10-6-5) و همچنین ساقه دمی کوتاه تری (مربوط به جابه جایی لندمارک های10-9-7-6) نسبت به ماهیان کپور معمولی وحشی بودند.

در این تحقیق ترکیبات مغذی و اسیدهای چرب بخش پشتی و شکمی ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio) وحشی و پرورشی مورد آزمایش قرار گرفت. آنالیز تقریبی نشان داد که میزان چربی کل فیله پشتی و شکمی کپور معمولی وحشی و پرورشی به ترتیب 4.4%، 5% و 2.9% و 2.4% بود و اختلاف بین آنها به لحاظ آماری معنادار نبود (p>0.05). بین دو گروه ماهی و نیز بین بخش پشتی و شکمی هر گروه میزان رطوبت و پروتئین متفاوت بوده (p<0.05) و مقادیر آنها به ترتیب از73.2 % تا 80.8% و 13.7% تا 20.6% متغیر بود. میزان خاکستر بخش پشتی و شکمی تفاوت معنادار نداشت (p>0.05) و دامنه آن بین 0.82% تا 0.96% بود. در همه نمونه های مورد مطالعه، اسیدهای چرب پالمتیک (C16: 0)، اولئیک (C18: 1n-9) و لینولئیک (C18: 2n-6) به ترتیب فراوانترین اسیدهای چرب اشباع، تک غیراشباع و چند غیراشباع بودند. در هر دو گروه از ماهیان، بخش پشتی حاوی مقادیر بالاتری از اسید آراشیدونیک (C20: 4n-6) نسبت به بخش شکمی بود (p<0.05). نتایج تحقیق نشان داد که پروفیل اسیدهای چرب بین کپور وحشی و پرورشی تفاوت مهمی نداشت و هر دو گروه حاوی مقادیر نسبتا مناسبی از اسیدهای چرب چند غیراشباع (PUFA) بویژه اسید لینولئیک (C18: 2n-6)، اسید ایکوزاپنتانوئیک (EPA) و اسید دوکوزاهگزانوئیک (DHA) بودند.

این مطالعه با هدف بررسی مقایسه­ای خصوصیات ریخت­شناسی ماهیان مولد کپور معمولی وحشی (دریایی) و پرورشی انجام شد. به این منظور، در مجموع 70 نمونه ماهی که شامل 25 نمونه ماهی کپور معمولی وحشی از از صیدگاه بندر ترکمن و 45 نمونه ماهی کپور معمولی پرورشی از مرکز تکثیر سیلورکارپ (خوشحال) در استان گیلان، جمع­آوری شدند. داده­های ریخت­سنجی با استفاده از فرمول Elliottاستاندارد شدند و سپس از آزمون­های تجزیه به مؤلفه­های اصلی (PCA)و آنالیز تابع متمایزکننده (DFA) استفاده شد. جهت بررسی معنی­داری تفاوت بین صفات در دو جمعیت نیز از آزمون t استفاده شد. نتایج حاصل نشان داد دو جمعیت ماهیان مولد وحشی و پرورشی با استفاده از PCA به طور کامل از یکدیگر تفکیک می­شوند و بر اساس آنالیزDFA، افراد با صحت بالا (98%) به گروه­های جمعیتی خود اختصاص پیدا می­کنند. از بین 33 فاصله تراس آنالیز شده، 16 فاصله تفاوت معنی­داری را در بین دو جمعیت مورد­­ مطالعه نشان دادند(P<0. 05). نتایج این تحقیق نشان داد که جمعیت­های مورد مطالعه را می­توان با اختلاف ریخت­شناسی به خصوص در طول باله پشتی، طول باله سینه­ای، طول باله شکمی، طول باله مخرجی، عرض باله پشتی، عرض بدن و عرض ساقه دمی، فاصله بین باله سینه­ای و شکمی، طول پیش باله پشتی و طول پیش باله مخرجی از هم متمایز کرد. در مجموع نتایج نشان داد که از نظر خصوصیات ریخت­شناسی، جمعیت ماهی کپور معمولی وحشی (دریایی) و پرورشی به طور معنی­داری از همدیگر متمایز شده ­اند.